فرسایش بادی
فرسایش بادی عبارت است از کنده شدن ،انتقال و رسوب مواد خاک به وسیله بتد می باشد . باد در صورتی فرسایش شدیدی را به وجود می آورد که از سرعت قابل ملاحضه ای برخوردار و مانعی جدی در مسیرش وجود نداشته باشد.در مناطق لخت یا با پوشش نباتی بسیار پراکنده یا مناطق ساحلی و به خصوص در اراضی وسیع بیابانی باد قادر به جابجائی مقادیر زیادی از مواد می باشد.
 
عوامل اصلی فرسایش
خاک سست، حاوی ذرات ریز و درشت است
سطح خاک صاف و بایر است
باد شدید است
در واقع حاکمیت اقلیم خشک و نیمه خشک ،فقدان ÷وشش گیاهی و پوشش حفاظتی مناسب برای خاک ،کاهش مواد آلی و تخریب ساختمان خاک و بالاخره حضور فعال باد از عوامل اصلی پیدایش فرسایش بادی است.
 
نتایج حاصل از فرسایش بادی
مهمترین نتا یج حاصل از فرسایش بادی عبارتند از:تشکیل نهشته های بادی ،تشکیل حفره های در زمین ،تسطیح سطح زمین ،تشکیل شیارهای طولی ،به وجود آمدن صخره ها و برجستگی هایی با شکل خاص، به وجود آمدن زمین های سنگلاخی ،رسوب مواد،از بین رفتن خاک،تغییر بافت خاک،ازبین رفتن مواد غذایی و کاهش قدرت تولیدی خاک،خسارت به گیاهان ،تشدید زمین لغزه و آلودگی هوا. 

 تشکیل نهشته های بادی
نهشته های بادی نقش مهمی در شکل دادن به پستی و بلندی دشت ها دارند.مهمترین نهشته های بادی ،تپه های ماسه ای و رسئبات لسی می باشند.علاوه بر تپه های ماسه ای و رسوبات لسی ،ذرات ریز و نرم رس و سیلت نیز
توسط باد منتقل شده و پس از خاتمه طوفان در منطقه ای دور از محل اولیه خود ته نشین شده و رسوبات بادی را تشکیل می دهد.
تشکیل حفره های در سطح زمین
در مناطق بیابانی و دشت های خشک در اثر فرسایش بادی حفره های در زمین به وجود می آید که آن را فرسایش چاله ای می گویند.لند فرم حاصل از این عمل به صورت گودی های کم عمق (البته عمق گاهی تا چند متر نیز می رسد)است که قطر آنه ممکن است از چندین متر تا حدود یک کیلومتر یا حتی بیشتر برسد .مکانیزم تشکیل آنها به این صورت است که آب باران گودی های زمین را به خصوص در جاهای که پوشش گیاهی وجود ندارد پر کرده وآن را به صورت برکه مانند در می آورد .پس از تبخیر آب ،گل کف گودی خشک شده وترک بر می دارد و پولک های خشکی را به وجود می آورد که به وسیله باد کنده شده و حمل می گردد.

 

تشکیل شیارهای طولی
فرسایش بادی گاهی در روی زمین ،یک سری شیارهای طولی به وجود می  آید.

به وجود آمدن صخره ها و برجستگی هایی با شکل خاص
باد طوفان زا از سطح برخی از صخره ها و برجستگی ها را ساییده و آنها را به شکل خاصی در می آورد البته باد به تنهای نمی تواند سطح صخره ها و برجستگی ها را خراش دهد بلکه ذرات شن منتقله به وسیله باد این عمل را انجام می دهد.این نوع آثار در جاهای مختلف از جمله در جزیره ایران وجود دارد که به شکل قارچ می باشد .ساییده شدن صخره ها و تپه های خاکی به وسیله ذرات معلق در باد ترو‍‍زژن نامیده می شود.
 
 
تغییر بافت خاک

در اثر بادهای شدید ذرات ریز خاک به صورت معلق به فواصل دور منتقل می شوند و ذرات درشت به صورت جهشی معمولا تا موانع موجود در سر راه حرکت می کنند.ذرات درشت یا درجای خود باقی می مانند یا تا  فواصل کمی حرکت می کنند .به این ترتیب بافت خاک به تدریج تغییر یافته ودرشت تر می شود.
 
از بین رفتن مواد غذایی و کاهش قدرت تولیدی خاک
فرسایش بادی سبب فقیر شدن خاک می شود زیرا باد ذرات رس و مواد آلی م.ج.د در خاک را که حاوی مواد غذایی است به صورت معلق منتقل می کند.چون قسمت اعظم ازت،[فسفر،پتاسیم،همراه ذرات رس است بنابراین فرسایش بادی می تواند مقدار مقابل ملاحضه ای از این عناصر را از خاک خارج سازد و به این صورت حاصاخیزی و قدرت تولیدی خاک را کاهش دهد.
 
خسارت به گیاهان
فرسایش بادی  به روشهای مختلفی به گیاهان صدمه می زند و سبب کاهش محصول می شود:
فرسایش بادی ممکن است موادی را در سطح زمین حرکت داده و روی اراضی مزروعی قرار دهد وباعث خفگی گیاه شود.
فرسایش بادی ممکن است زمانی اتفاق افتد که گیاه کوچک است ،در این صورت باد معمولا مقداری از خاک را از بین برده و ریشه گیاه را در معرض هوا قرار می دهد و در نتیجه سبب کاهش تولید می گردد.
گیاهان به ندرت از برخورد بادهای شدید صدمه می بینند بلکه خسارت موقعی است که باد حاوی منتقله باشد.در واقع وزش ذرات خاک به وسیله عمل ساییدگی ،به گیاهان به ویژه به گیاهان جوان آسیب می رساند.
تشدید زمین لغزه
باد موقعی در این فرایند موثر است که درختی در شیب زمین وجود داشته باشد .در این شرایط آسمانه درخت نیروی حاصل از باد را به خاک منتقل می کند و اثر آن وقتی حداکثر است که در جهت شیب زمین و از بالا به پایین باشد.

آلودگی هوا
باد علاوه بر خساراتی که به خاک ،پوشش گیاهیو سایر اجسام وارد می آورد با ایجاد طوفان های گرد وغبار هوا را آلوده کرده و به دستگاه تنفس و چشم انسان وحیوان صدمه وارد می سازد.
مراحل فرسایش بادی
 
فرسایش بادی شامل سه مرحله متمایز است. تخریب سطح خاک بوسیله نیروی باد، حمل ذرات فرسایش یافته بوسله باد به نقاط دورتر و انباشت یا ترسیب ذرات در نقاطی که سرعت باد کاهش می‌یابد.
    همان گونه که اشاره شد، سازوکار فرسایش بادی به سه مرحله کاملاً مجزا به شرح زیر تقسیم بندی می‏شود:
1-شروع حرکت ذرات Initiation of Movement، شروع حرکت ذرات در نتیجه تلاطم و سرعت باد ایجاد می‏گردد. در این مرحله متناسب با اندازه ذرات تشکیل دهنده خاک و مقاومت بستر خاک سرعت آستانه فرسایش از اهمیت زیادی برخوردار است. بنا به تعریف سرعت آستانه فرسایش عبارتست از حداقل سرعتی که  قادر است ذرات خاک با یک اندازه معین را به حرکت درآورد. حرکت ذرات خاک نیز به نوبه خود به سه حالت غلطیدن Creep ، جهشی  Saltation و تعلیق Suspension صورت میگیرد. بهمین دلیل سرعت دیگری بنام سرعت آستانه برخورد Impact threshold velocity    که در فرسایش بادی از اهمیت بیشتری برخوردار است تعریف شده است.  سرعت آستانه برخورد عبارت است از حداقل سرعت لازم برای آغاز حرکت ذرات در حالت جهشی است که تحت تأثیر جریان متلاطم باد صورت میگیرد. سرعت بادی که در ارتفاع 3/0 متری در حدود 5 متر و یا کمتر باشد معمولاً بعنوان سرعتی که قادر به فرسایش خاکهای معدنی نیست در نظر گرفته شده است (Non erosive velocity
)
-2-حمل ذرات :Transportation
حمل ذرات توسط باد  به عواملی مانند اندازه ذرت خاک، سرعت باد و عرض با مسافتی که در معرض باد قرار دارد بستگی دارد.
3- ترسیب ذرات :Deposition ترسیب ذرات نیز وقتی صورت می‏گیرد که نیروی ثقل بیشتر از نیروئی باشد که ذرات را در هوا نگهداری می‏نماید. این فرآیند هنگامی رخ می‏دهد که سرعت باد تحت تأثیر پوشش گیاهی و سایر موانع فیزیکی مانند جویها، حصارکشی و سایر ناهمواری‌های موجود در روی سطح خاک کاهش پیدا نماید.
 
کنترل فرسایش بادی
مطالعاتی که در رابطه با کنترل فرسایش بادی انجام گرفته نشان داده است که مقدار فرسایش بادی به سرعت باد و خصوصیات زمین بستگی دارد بنابراین برای مبارزه با فرسایش بادی دو روش اساسی وجود دارد:
1)کاهش سرعت باد در نزدیکی سطح زمین تا حدی که کمتر از سرعت آستانه فرسایش گردد
2)کنترل عواملی که بر خصوصیات خاک موثر ند مانند حفاظت رطوبت و شخم
کنترل فرسایش بادی به روش های مختلفی انجام می گیرد که عبارتند از:

1)استفاده صحیح از زمین
2)حفاظت زطوبت خاک
3)ایجاد خاکدانه های درشت در خاک سطحی
4)استقرار پوشش گیاهی
5)قرار دادن بقایای محصول در سطح خاک
6)پوشش های مصنوعی
7)ایجاد زبری در سطح خاک
8)ایجاد شخم عمیق
9)شخم اضطراری
10)ایجاد موانع در مسیر باد
به وجود آمدن زمین های سنگلاخی
با وزش باد ذرات ریز و ماسه از بین رفته و سنگریزه و سنگ در سطح زمیسن ظاهر می شود که به آن سنگفرش بیا بانی می گویند .این سنگفرش بیابانی از فرسایش منطقه جلوگیری می کند.
          
                                                                                                
از بین رفتن خاک
بسیاری از مسائل ناشی از ،از بین رفتن خاک در اثر فرسایش آبی در مورد فرسایش بادی نیز صادق است. میزان خاک از بین رفته در اثر فرسایش بادی در مورد خاکهای شنی لخت شدیدا فرسایش پذیر ،سالانه حدود 700 تن در هکتار است .این مقدار خاک از بین رفته معادل از بین رفتن خاکی به عمق حدود 5 سانتی متر از سطح یک هکتار می باشد.

به وجود آمدن زمین های سنگلاخی
با وزش باد ذرات ریز و ماسه از بین رفته و سنگریزه و سنگ در سطح زمیسن ظاهر می شود که به آن سنگفرش بیا بانی می گویند .این سنگفرش بیابانی از فرسایش منطقه جلوگیری می کند.
                                                                                                           

از بین رفتن خاک
بسیاری از مسائل ناشی از ،از بین رفتن خاک در اثر فرسایش آبی در مورد فرسایش بادی نیز صادق است. میزان خاک از بین رفته در اثر فرسایش بادی در مورد خاکهای شنی لخت شدیدا فرسایش پذیر ،سالانه حدود 700 تن در هکتار است .این مقدار خاک از بین رفته معادل از بین رفتن خاکی به عمق حدود 5 سانتی متر از سطح یک هکتار می باشد.